Το Ιράν φλέγεται: η εξέγερση επιστρέφει στους δρόμους

Η κατάρρευση του ριάλ, του επίσημου νομίσματος του Ιράν, πυροδότησε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις μετά την εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022. Στις 28 Δεκεμβρίου, στην Ιρανική πρωτεύουσα Τεχεράνη, το Μεγάλο Παζάρι «εξερράγη». Οι έμποροι έκλεισαν τα μαγαζιά τους και βγήκαν στους δρόμους φωνάζοντας «κλείστε το όλο». Μέσα σε 72 ώρες οι διαδηλώσεις είχαν εξαπλωθεί σε περισσότερες από 21 από τις 31 επαρχίες του Ιράν, σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times. Από το μετρό του Μασχάντ ως τη μικρή πόλη Φαρσάν, διαδηλωτές ενώθηκαν σε δρόμους και πλατείες με το σύνθημα «θάνατος στο δικτάτορα» (αναφορά στη 46χρονη Ισλαμική Θεοκρατία) να είναι κυρίαρχο.

Η εξέγερση στους δρόμους έφτασε σύντομα και στα μεγάλα πανεπιστήμια. Από την Τεχεράνη ως την Ταμπρίζ, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εντάχθηκαν κατά εκατοντάδες στις διαδηλώσεις, διεκδικώντας να μπει τέλος στη φτώχεια και τη διαφθορά. Ακτιβιστές στο Πανεπιστήμιο Khajeh Nasir προειδοποίησαν πως «θα πάμε μέχρι την ανατροπή και το θάνατο του δικτάτορα». Αντηχήσεις της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022 μπορούσαν να βρεθούν παντού, όπως στις γυναίκες που κρατώντας τις μαντίλες τους στα χέρια φώναζαν «όχι μαντίλα, όχι χιτζαμπ - ελευθερία και ισότητα», όπως και «γυναίκες, ζωή, ελευθερία».

Οι διαδηλώσεις μεγάλωσαν μέσα στις τελευταίες πέντε ημέρες (Στμ το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 2 Ιανουαρίου) παρά την κρατική καταστολή, όπου σύμφωνα με μαρτυρίες έχει γίνει χρήση πραγματικών πυρών κατά των διαδηλωτών, εισβολές στα σπίτια τους και απαγωγές ορισμένων στο δρόμο. Σύμφωνα με την οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw, τουλάχιστον τρεις διαδηλωτές, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, σκοτώθηκαν στην επαρχία Λορεστάν. Εν τω μεταξύ, ο Σαΐντ Πουράλι, αναπληρωτής κυβερνήτης του Λορεστάν, ισχυρίστηκε ότι οι διαδηλωτές είχαν σκοτώσει ένα μέλος των Μπασίτζι, της παραστρατιωτικής πολιτοφυλακής των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.

Οι ρίζες της εξέγερσης

Αυτή είναι η τελευταία από μια σειρά εξεγέρσεων που έχουν συγκλονίσει το Ιράν την τελευταία δεκαετία. Το 2017, οι εργαζόμενοι σε όλη τη χώρα προχώρησαν σε απεργίες για να απαιτήσουν ψωμί, δουλειά και ελευθερία. Έκαψαν αστυνομικά τμήματα και επιτέθηκαν σε τράπεζες. Οι εργάτες ζαχαροκάλαμου στο Χουζεστάν ίδρυσαν εργατικά συμβούλια για να διεκδικήσουν τον έλεγχο επί της παραγωγής. Η γενική απεργία του 2017-2018 προκάλεσε με τη σειρά της την εξέγερση του Νοεμβρίου του 2019, η οποία πυροδοτήθηκε από την αύξηση της τιμής των καυσίμων κατά 200%. Οι φοιτητές εξεγέρθηκαν με το σύνθημα «απεργία και επανάσταση». Οι απεργιακές επιτροπές που δραστηριοποιήθηκαν το 2017 επανεμφανίστηκαν και νέα εργατικά στρώματα εντάχθηκαν στον αγώνα. Το καθεστώς έπνιξε την εξέγερση στο αίμα αλλά δεν μπόρεσε να συντρίψει για πολύ καιρό τη θέληση του λαού.

Οι απεργίες συνέχισαν με αυξομειούμενη ένταση κατά το πρώτο έτος της πανδημίας. Στη συνέχεια, το 2021, ξέσπασαν διαδηλώσεις στο Χουζεστάν ως αντίδραση στην σοβαρή έλλειψη νερού, οι οποίες σύντομα εξαπλώθηκαν σε άλλες μικρές και μεγάλες πόλεις. Λίγους μήνες αργότερα, οι εργάτες στα πετρέλαια κατέβηκαν σε απεργία για να διαμαρτυρηθούν για την απατηλή [ΣτΜ: μετά τον αποκλεισμό πολλών υποψηφίων] εκλογή του Εμπραχίμ Ραϊσί ως προέδρου. Οι διαδηλώσεις και οι απεργίες συνεχίστηκαν καθ' όλη τη διάρκεια του 2022, από την μικρότερη επαρχία του Χορασάν μέχρι την πρωτεύουσα Τεχεράνη. Αυτός ο κύκλος ξεσηκωμού έφτασε στο αποκορύφωμά του με την εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022, που πυροδοτήθηκε από τη δολοφονία της 22χρονης Κούρδισσας Γκίνα Μαχσά Αμίνι από την αστυνομία. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη εξέγερση μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979, που είχε οδηγήσει τότε στην ανατροπή της δικτατορίας του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ Σάχη.

Οι διαδοχικές εξεγέρσεις στο Ιράν έχουν βαθιές οικονομικές και πολιτικές ρίζες. Ο αντίκτυπος του ανεξέλεγκτου πληθωρισμού και της κατάρρευσης του εθνικού νομίσματος επιδεινώθηκε από δεκαετίες κυβερνητικής διαφθοράς και δυτικών κυρώσεων. Παρά το γεγονός ότι το Ιράν διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου και τα τρίτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, σχεδόν το 70% του ιρανικού πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, σύμφωνα με έκθεση του Iran Human Rights Monitor. Ο κατώτατος μισθός των Ιρανών εργαζομένων είναι ο χειρότερος στην περιοχή, πίσω ακόμη και από το Αφγανιστάν και την Υεμένη, ενώ το ποσοστό συμμετοχής του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας στην αγορά εργασίας έχει μειωθεί στο 41%, όπως τεκμηριώνεται από το Middle East Forum Observer. Η κατάρρευση του ριάλ, που μόνο τον τελευταίο μήνα σημείωσε πτώση περίπου 20%, έχει διαβρώσει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των απλών πολιτών, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την αγορά ήδη υπερτιμημένων αγαθών, όπως τρόφιμα και φάρμακα.

Εν τω μεταξύ, η κλίκα εγκληματιών που ελέγχει το Ιράν ζει μέσα στη χλιδή. Οι μεγιστάνες του πετρελαίου, οι βαρώνοι της χαλυβουργίας, τα πολιτικά στελέχη και η στρατιωτική και αστυνομική ελίτ αποκομίζουν δισεκατομμύρια σε κέρδη από την εκμετάλλευση και την καταπίεση της εργατικής τάξης. Σύμφωνα με τον Ιρανό οικονομολόγο Αλί Χεϊντάρι, σχεδόν το ένα τρίτο του πλούτου της χώρας συγκεντρώνεται σήμερα στα χέρια του 1% του πληθυσμού. Το καθεστώς ανταποκρίθηκε στην κρίση κλιμακώνοντας τα μέτρα λιτότητας: πετσοκόβοντας την υγειονομική περίθαλψη και τις υποδομές και επιτιθέμενο στους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων.

Ένα καθεστώς σε κρίση

Όλα αυτά έχουν επιτείνει την ήδη μακροχρόνια κρίση νομιμοποίησης του καθεστώτος. Αυτό δεν έχει λαϊκή υποστήριξη, αλλά διατηρεί την εξουσία του δια της βίας, διαθέτοντας πάνω από δεκαέξι υπηρεσίες πληροφοριών και μία από τις μεγαλύτερες πολιτοφυλακές στον κόσμο. Ωστόσο, οι ηγέτες του Ιράν γνωρίζουν ότι, παρά τις προσπάθειές τους, δεν μπορούν να καταστείλουν εντελώς τη διαφωνία. Η εκλογή του υποψηφίου του Κόμματος των Μεταρρυθμιστών, Μασούντ Πεζεσκιάν, στην προεδρία τον Ιούλιο του 2024 σηματοδότησε μια προσπάθεια του κράτους να μαλακώσει την εικόνα του μετά την καταστολή της εξέγερσης «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία». Ο Πεζεσκιάν έδωσε μια επιφανειακή ρητορική υποστήριξη στο κίνημα που ζητούσε το τέλος της υποχρεωτικής χρήσης του χιτζάμπ και επέκρινε την αστυνομία ηθών, η οποία επιβάλλει τις σεξιστικές πολιτικές του κράτους.

Ωστόσο, οι ελπίδες που είχαν ορισμένοι Ιρανοί για την προεδρία του διαψεύστηκαν γρήγορα, καθώς κατέστη σαφές ότι θα συνέχιζε την πολιτική των προκατόχων του. Σύμφωνα με το Al Jazeera, ο πρόσφατα προτεινόμενος ετήσιος προϋπολογισμός του Πεζεσκιάν θα διατηρήσει τους κατώτατους μισθούς πολύ κάτω από το ποσοστό του πληθωρισμού, θα αυξήσει τους φόρους κατά 62% και θα αυξήσει τα ανώτατα όρια τιμών για τα καύσιμα. Η κυβέρνηση προτείνει να δαπανήσει για την ενίσχυση του προπαγανδιστικού της μηχανισμού το ίδιο ποσό με αυτό που θα δαπανήσει για ολόκληρο τον τομέα της εκπαίδευσης.



Το καθεστώς υπέστη επίσης μια ταπεινωτική ήττα από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, που τον περασμένο Ιούνιο εξαπέλυσαν έναν πόλεμο δώδεκα ημερών ο οποίος κατέστρεψε σε μεγάλο βαθμό τις σημαντικότερες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, κατέστρεψε ή προκάλεσε ζημιές σε κρίσιμους πόρους πετρελαίου, φυσικού αερίου και νερού και στόχευσε σε υποδομές μη στρατιωτικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πάνω από 1.000 άνθρωποι. Οι συνέπειες του πολέμου συνέβαλαν στην κατάρρευση του ριάλ, η αξία του οποίου έχει μειωθεί κατά τουλάχιστον 40% από τον Ιούνιο, σύμφωνα με έκθεση των Financial Times. Η ολοκληρωτική επίθεση του Ισραήλ στην περιοχή –η γενοκτονία στη Γάζα, ο πόλεμος στο Λίβανο και οι βομβιστικές επιθέσεις στην Υεμένη, το Ιράκ και τη Συρία– αποδυνάμωσε τους περιφερειακούς συμμάχους του Ιράν. Επιπλέον, η ανατροπή της δικτατορίας του συμμάχου του Ιράν Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία άφησε το καθεστώς εντελώς εκτεθειμένο.

Κάποιοι στην Αριστερά υποστηρίζουν ότι πρέπει να υποστηρίξουμε το ιρανικό καθεστώς λόγω της εχθρότητάς του προς το Ισραήλ και την Αμερική. Αυτή η θέση αρνείται το δικαίωμα των Ιρανών εργαζομένων και των καταπιεσμένων να αντισταθούν μετά από δεκαετίες όπου υπέφεραν υπό το ζυγό μιας καπιταλιστικής δικτατορίας με ισλαμικά «χρώματα». Οι σοσιαλιστές πρέπει να σταθούν χωρίς αμφιβολία στο πλευρό της αντίστασης στο Ιράν, απορρίπτοντας ταυτόχρονα τις προσπάθειες των δυτικών ιμπεριαλιστών να εκμεταλλευτούν το κίνημα για δικό τους όφελος.

Η δυναμική του τρέχοντος κινήματος

Η δυναμική των τρεχουσών κινητοποιήσεων δεν μπορεί να γίνει κατανοητή χωρίς αυτό το υπόβαθρο. Η κρίση είναι τόσο βαθιά που έχει αρχίσει να προκαλεί ρωγμές σε μια από τις ιστορικά πιστές βάσεις υποστήριξης του καθεστώτος: τους «μπαζάρι», την τάξη των παραδοσιακών εμπόρων. Η συμμαχία μεταξύ των εμπόρων και του καθεστώτος έχει βαθιές ρίζες που ανάγονται πριν από την επανάσταση του 1979. Το 1963 σχημάτισαν συμμαχία ενάντια στη δικτατορία του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ Σάχη, ιδρύοντας το Κόμμα Ισλαμικού Συνασπισμού. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1979, οι «μπαζάρι» παρείχαν σημαντική οικονομική υποστήριξη στον κλήρο, ο οποίος υπό την ηγεσία του Αγιατολάχ Χομεϊνί τελικά νίκησε την επανάσταση και ίδρυσε την Ισλαμική Δημοκρατία.

Ο κλήρος βασίστηκε στους «μπαζάρι» για να ανέλθει στην εξουσία και για πολλά χρόνια διατήρησε μια ισχυρή, αν και κατά καιρούς ασταθή, συμμαχία μαζί τους. Ωστόσο, η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και η αυξανόμενη κυριαρχία των κατασταλτικών κρατικών δυνάμεων του Ιράν στην οικονομία αποδυνάμωσαν σταδιακά την επιρροή των «μπαζάρι». Αυτό συνέβη ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της σκληροπυρηνικής προεδρίας του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ (2005-2013), αλλά συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Οι «μπαζάρι» δεν απολαμβάνουν πλέον τα σχετικά προνόμια που κάποτε είχαν.

Σε απάντηση, έχουν οργανώσει όλο και πιο συχνά κινητοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής τους στη γενική απεργία του 2018, όπου φώναζαν συνθήματα που για πρώτη φορά ξεπερνούσαν τα δικά τους στενά εμπορικά συμφέροντα. Ο ρόλος των «μπαζάρι» στην έναρξη των σημερινών κινητοποιήσεων δεν είναι άνευ προηγουμένου, αλλά αντιπροσωπεύει μια σημαντική ρήξη στις σχέσεις μεταξύ της παραδοσιακής μεσαίας τάξης και του ιρανικού καθεστώτος.

Εν τω μεταξύ, οι φοιτητές και η νεολαία, που υπήρξαν στο επίκεντρο της εξέγερσης «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία», επανήλθαν στη δράση. Μέσω των καναλιών τους στο Telegram, φοιτητές και φοιτήτριες διέδωσαν βίντεο από διαδηλώσεις σε πολλές πανεπιστημιουπόλεις στην Τεχεράνη, το Ισφαχάν και τη Γιαζντ. Συγκεντρώθηκαν κατά εκατοντάδες φωνάζοντας «ελευθερία! ελευθερία! ελευθερία!» και «μη φοβάστε! Είμαστε όλοι μαζί». Τη νύχτα, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας ήρθαν να απαγάγουν φοιτητές από τους κοιτώνες τους στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, αυτοί αντιστάθηκαν γενναία, εμπνέοντας ακόμα περισσότερους να ξεσηκωθούν. Στο Πανεπιστήμιο Ferdowsi στο Μασχάντ, οι φοιτητές δήλωσαν: «Η διαμαρτυρία είναι δικαίωμά μας, οι καθιστικές διαμαρτυρίες είναι το εργαλείο μας και η αντίσταση είναι ο δρόμος μας. Η νέα γενιά δεν θα δεχτεί την αδικία και δεν θα παραδώσει το μέλλον υπό το βάρος του φόβου».

Πολλές φοιτητικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων ανεξάρτητων φοιτητικών ενώσεων, που είχαν δραστηριοποιηθεί στην εξέγερση «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία», έχουν επανεμφανιστεί. Η μνήμη αυτής της εξέγερσης είναι ακόμη νωπή στο μυαλό τους –μετέτρεψαν τα πανεπιστήμια σε κέντρα αντίστασης, αψηφώντας τους κανόνες διαχωρισμού των φύλων, καίγοντας τις μαντίλες τους και καταλαμβάνοντας κτίρια. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες ένωσαν τις δυνάμεις τους σε πανεθνική κλίμακα και «υποχρέωσαν» τους καθηγητές τους στο να προχωρήσουν σε απεργία αλληλεγγύης προς τον αγώνα τους. Η τωρινή συμμετοχή τους μπορεί να εμπνεύσει ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας να αναλάβουν δράση. Σύμφωνα με τα λόγια των φοιτητών του Πανεπιστημίου Khajeh Nasir, η διαμαρτυρία τους «είναι μια προειδοποίηση από τους φοιτητές προς τους κυβερνώντες που έχουν συνηθίσει στη διαφθορά. Τους υπενθυμίζουμε ότι η κανονικοποίηση της μιζέριας έχει αποτύχει και ότι οι φοιτητές παραμένουν όρθιοι».

Τα περισσότερα μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης επικεντρώνονται στους «μπαζάρι» και τους φοιτητές. Ενώ είναι αλήθεια ότι αυτοί βρίσκονται στο επίκεντρο των τρεχουσών διαδηλώσεων, οι εργαζόμενοι βρίσκονται στο πεδίο της μάχης εδώ και πολλούς μήνες. Αυτοί είναι που νιώθουν πιο έντονα την οικονομική κρίση. Εκπαιδευτικοί, νοσηλευτικό προσωπικό, οδηγοί φορτηγών, εργάτες στα χρυσωρυχεία, στη χαλυβουργία, στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο πραγματοποιούν εδώ και καιρό απεργίες και διαδηλώσεις για να απαιτήσουν αυξήσεις μισθών, μέτρα υγείας και ασφάλειας και την κατάργηση του αρπακτικού συστήματος εργασίας των εργολαβιών. Η εργατική τάξη είναι η καρδιά της ιρανικής οικονομίας και έχει τη δύναμη να ανατρέψει το καθεστώς.

Έχουμε δει μικρές όψεις αυτής της δυνατότητας. Στις αρχές Δεκεμβρίου, βίντεο που δημοσιεύτηκαν στο Telegram κατέγραψαν την απεργία 5.000 εργαζομένων στο πετρέλαιο και το  φυσικό αέριο, στην μεγαλύτερη κινητοποίηση σε ολόκληρο τον κλάδο μετά την επανάσταση του 1979. Αυτοί οι εργάτες βρίσκονται στην Ασαλουγιέ (Assaluyeh), όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο. Παρέχουν περισσότερο από το ήμισυ των εσόδων της χώρας. Γι' αυτό και έγιναν στόχος ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών τον Ιούνιο.

Μετά την ισραηλινή επίθεση, το στέλεχος της κυβέρνησης Χασάν Νορουζί προσπάθησε να αποτρέψει τους εργάτες από το να κινητοποιηθούν, υποστηρίζοντας ότι εργάτες και αφεντικά βρίσκονται «στην ίδια βάρκα». Αλλά η προσπάθεια να διατηρηθεί η εθνική ενότητα απέτυχε παταγωδώς –οι εργάτες του πετρελαίου και του φυσικού αερίου συνέχισαν την απεργία. Το ανεξάρτητο συνδικάτο τους αντέδρασε, απαντώντας: «Όχι, κύριε! Εμείς οι εργαζόμενοι και εσείς οι ληστές δεν είμαστε στην ίδια βάρκα. Εσείς και η κυβέρνησή σας έχετε τρυπήσει τη βάρκα που μεταφέρει τα μέσα διαβίωσής μας και μέσα από αυτές τις τρύπες λεηλατείτε όλα όσα έχουμε».

Προκλήσεις και προοπτικές

Για να βαθύνει ο αγώνας στους δρόμους, οι φοιτητές και οι «μπαζάρι» πρέπει να ενωθούν με την εργατική τάξη. Όσον αφορά τους εργάτες στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αυτοί είναι γεωγραφικά απομονωμένοι από τις μεγάλες πόλεις και υποχρεωμένοι να ζουν σε άθλιους καταυλισμούς μέσα ή κοντά στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια φάνηκε ότι αυτό το εμπόδιο μπορεί να ξεπεραστεί. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία», οι εργαζόμενοι και οι φοιτήτριες δημιούργησαν συνειδητά δεσμούς αλληλεγγύης, αναγνωρίζοντας ότι η απελευθέρωση από την καταπίεση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ταξική πάλη. Το συνδικάτο Haft Tappeh δήλωσε τότε: «Αυτή η μεγάλη εξέγερση πρέπει να συνδεθεί με τις απεργίες των εργαζομένων παντού... για να έχουμε ψωμί και ελευθερία, ας μην αφήσουμε μόνες τις γυναίκες της επανάστασης». Σήμερα, τα οικονομικά βάρη της εργατικής τάξης συνδέονται άμεσα με τις διαμαρτυρίες στα παζάρια και στις πανεπιστημιουπόλεις.

Όσον αφορά το καθεστώς, αντέδρασε με τον συνήθη τρόπο: με καταστολή. Ωστόσο, σε αντίθεση με προηγούμενες εξεγέρσεις, έχει αναγκαστεί να αναγνωρίσει στα λόγια τις δυσφορίες των μαζών. Αυτό αντανακλάται στην ανάρτηση του Πεζεσκιάν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα, όπου έγραψε πως ζήτησε από τον υπουργό Εσωτερικών να ασχοληθεί με τα δίκαια αιτήματα των διαδηλωτών. Η Φατεμέχ Μοχατζεράνι, κυβερνητική εκπρόσωπος, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Τεχεράνη σχεδιάζει να ξεκινήσει διάλογο με τους οργανωτές των διαδηλώσεων. «Βλέπουμε, ακούμε και αναγνωρίζουμε τις διαμαρτυρίες, τις κρίσεις και τους περιορισμούς», είπε. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε το κλείσιμο των πανεπιστημίων, των κυβερνητικών γραφείων και των εμπορικών κέντρων σε 18 από τις 31 επαρχίες του Ιράν, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας περιπολούν στους δρόμους κυνηγώντας διαφωνούντες.

Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε μια αέναη κρίση χωρίς σαφή επίλυση. Αλλά ένα είναι σίγουρο: η φωτιά θα συνεχίσει να καίει όσο η Ισλαμική Δημοκρατία παραμένει στη θέση της. Η δεκαετία κρίσης και ταξικής πάλης έχει καταστήσει σαφές ότι οι μέρες της είναι μετρημένες.